16/06/2009
O AdamieKurowanie się Eskulap - Temida

W chorym ciele...

Obok chorób psychosomatycznych - chorób ciała, których źródło leży w psychice, istnieją schorzenia, które wpływają bezpośrednio lub pośrednio na

 

W chorym ciele...

Patrycja Kozera


Obok chorób psychosomatycznych - chorób ciała, których źródło leży w psychice, istnieją schorzenia, które wpływają bezpośrednio lub pośrednio na stan psychologiczny pacjentów. Zajmuje się nimi somatopsychologia.

Niektóre choroby ciała w sposób bezpośredni wpływają na funkcjonowanie komórek nerwowych. Wpływ ten widoczny jest w zazwyczaj przejściowym obniżeniu sprawności umysłowej. Jednak gdy choroba przedłuża się lub jest szczególnie nasilona, może dojść nawet do nieodwracalnych zmian w mózgu, które objawiają się jako zespoły psychoorganiczne, np. otępienie przypominające chorobę Alzheimera.

 

Bywa też i tak, że zaburzenia funkcji psychicznych pojawiają się jeszcze zanim ktoś zachoruje - są to tak zwane objawy zwiastunowe. Zaliczyć do nich można  obniżenie odporności organizmu, apatię, kłopoty z pamięcią i koncentracją, nadpobudliwość lub wręcz przeciwnie - podatność na zmęczenie i przygnębienie. 


Schorzenia ciała w różny sposób wpływają na stan psychiczny chorego. Do chorób, które na poziomie biologicznym zaburzają funkcje psychiczne zaliczyć można choroby zakaźne, przebiegające z gorączką. Wpływ na psychikę mają też zaburzenia w gospodarce hormonalnej organizmu towarzyszące cukrzycy, nadczynności i niedoczynności tarczycy, chorobom wątroby, trzustki i nerek. Wspomnianej nadczynności tarczycy towarzyszą często objawy depresji, manii, czy zespoły paranoidalne. Przewlekłe schorzenia układu krążenia i układu oddechowego mogą natomiast prowadzić do niedotlenienia mózgu.


Inny negatywny wpływ na stan psychiczny chorego mają np. choroby związane z bólem - zarówno tym ostrym, o określonej lokalizacji, jak i wtórnym, trudnym do 980370_neurnios___.jpgumiejscowienia, czy przewlekłym, charakterystycznym dla nowotworów i chorób stawów. Dolegliwością utrudniającą codzienne funkcjonowanie i obniżającą nastrój są także duszności towarzyszące przewlekłym schorzeniom płuc i niewydolności lewej komory serca. Wywołują one niepokój, często zmuszają do poszukiwania pomocy u innych.

 

Z kolei wielu chorobom skóry, ale także cukrzycy, białaczce i schorzeniom układu moczowego, towarzyszy trudny do zniesienia świąd. Powszechnymi, charakterystycznymi dla wielu chorób objawami są też bóle głowy, nudności i wymioty. Wszystkie wymienione objawy mogą powodować rozdrażnienie, niepokój, a z drugiej strony przygnębienie.


Z większością chorób wiążą się również ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, pracy zawodowej, życiu społecznym i rodzinnym. Chory niejednokrotnie potrzebuje pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności samoobsługowych, co powoduje konieczność zmiany w układzie ról rodzinnych. Koszty leczenia, konieczność zmiany stylu życia, rygorystycznego przyjmowania leków i poddawania się zabiegom  - wszystkie te czynniki stanowią obciążenie psychiczne dla chorego.


Stan psychiczny chorego zależy także od tego, jak postrzega swoją dolegliwość. Choroba odbierana jako zagrożenie powoduje niepokój i lęk. Gniew, złość i agresję wywołuje traktowanie choroby jako przeszkody w realizacji celów życiowych. Z kolei gdy chory poszukuje we własnym postępowaniu przyczyn choroby lub skupia się na jej następstwach, towarzyszy mu często poczucie winy i wstyd. Smutek, żal i rozpacz są skutkiem poczucia bezradności i przekonania o nieodwracalnych stratach spowodowanych utratą zdrowia czy niekorzystną zmianą w wyglądzie, np. u kobiet po zabiegu mastektomii. Paradoksalnie, choroba może nieść ulgę, bo można nią tłumaczyć niepowodzenia życiowe, usprawiedliwiać się wobec siebie i innych, czuć się zwolnionym z obowiązków i odpowiedzialności.

11698066476uq5is_zoladek.jpg

Ciekawym zjawiskiem jest tak zwana wtórna korzyść z choroby, połączona z nie zawsze uświadamianą tendencją do jej przedłużania. Korzyścią może być zyskanie troski, opieki i uczuć ze strony innych ludzi. Na przykład mężczyźni po zawale serca często mówią o poprawie relacji z żonami w okresie rekonwalescencji.


Naukowcy podkreślają, że wbrew pozorom choroba nie musi nieść człowiekowi samych negatywnych skutków. Shelley Taylor z Uniwersytetu Kalifornijskiego w swojej teorii adaptacji poznawczej twierdzi, że zmagania z poważną chorobą umożliwiają wielu osobom przywrócenie lub nawet polepszenie poziomu funkcjonowania psychologicznego i osiągnięcie wyższej formy rozwoju. Chorzy poszukują znaczenia choroby, próbują przejąć nad nią kontrolę, a wreszcie starają się korzystnie oceniać siebie i odzyskać poczucie własnej wartości. Choroba może więc być także wyzwaniem, nieść nadzieję, zapał i energię.

 

Tekst zaczerpnięto z portalu www.charaktery.eu

 

Zobacz również

Adam myśli

Typologia Mężczyzn

Jak rozpoznać, czy nasz kandydat na męża jest tym odpowiednim? Czy nowopoznany fa...

Adam myśli

Całun Miłości

Adam myśli

Przykazania dla rozwodnika

Adam myśli

10 Przykazań dla mężczyzny

Zobacz również

Adam myśli

Typologia Mężczyzn

Jak rozpoznać, czy nasz kandydat na męża jest tym odpowiednim? Czy nowopoznany fa...

Adam myśli

Całun Miłości

Adam myśli

Przykazania dla rozwodnika

Adam myśli

10 Przykazań dla mężczyzny