07/09/2011
Kurowanie się Eskulap - Temida

Nie lekceważ grypy

Grypa sama nie minie. Jeśli się ją zbagatelizuje i porządnie nie wyleczy, wtedy może dojść do poważnych powikłań.

 

Nie lekceważ grypy

 

Grypa sama nie minie. Jeśli się ją zbagatelizuje i porządnie nie wyleczy, wtedy może dojść do poważnych powikłań.

 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każdego roku na grypę choruje do 1,5 miliarda osób, a umiera od 500 tysięcy do miliona osób. W 2009 roku w Polsce odnotowano 3177 potwierdzonych laboratoryjnie zachorowań i 113 zgonów, do końca listopada 2010 roku liczba potwierdzonych przypadków grypy wynosiła 283, a zgonów - 18 (dane Państwowego Zakładu Higieny).

Na grypę możemy zachorować wiele razy. Jej wirusy są niezwykle przebiegłe i co roku mutują. Dlatego odporność po chorobie trwa bardzo krótko. Praktycznie za każdym razem atakuje nas trochę inny wirus i organizm od nowa musi się uczyć go pokonać. Jeśli układ odpornościowy jest osłabiony, zwykle sobie z nim nie radzi.


Łatwe zakażenie


1100587_hospital_hand.jpgWirus grypy przenosi się w kropelkach śliny, np. podczas rozmowy, kaszlu. Odbywa się to błyskawicznie. Gdy chory kichnie, wirus w ciągu 1/10 sekundy dociera nawet na odległość 5 metrów. Można się też zarazić przez bezpośredni kontakt, np. picie z tej samej szklanki, pocałunek, podanie ręki, a także dotykając przedmiotów, na których znajduje się wydzielina z dróg oddechowych osoby chorej. Okres wylęgania choroby, czyli od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów, zwykle trwa 2-3 dni. Dorosły najbardziej zaraża przez 3-5 dni.

 

Dziecko może rozsiewać zarazki nawet tydzień.

Wirusy umiejscawiają się w nabłonku wyścielającym drogi oddechowe (nos, gardło, tchawicę, oskrzela) i tam w ciągu 4-6 godzin intensywnie się rozmnażają, uszkadzając lub całkowicie niszcząc jego rzęski. W ten sposób osłabiają pierwszą linię obrony, torując drogę różnym drobnoustrojom (najczęściej pneumokokom, hemofilusowi i gronkowcowi złocistemu). To prowadzi do wtórnych zakażeń bakteryjnych.

 

Nielekcewarz grypy, jak i wnikające z nim bakterie razem z krwią błyskawicznie rozprzestrzeniają się po całym organizmie. Naturalne bariery ochronne, takie jak zdrowa błona śluzowa, a także silny układ odpornościowy potrafią zahamować dalszy rozwój zakażenia. Ale w przypadku przerwania lub osłabienia tych mechanizmów, zarazki mogą umiejscowić się nawet w odległym narządzie, wywołując stan zapalny. Gdy osiedlą się w płucach, powodują zapalenie płuc, gdy w sercu - zapalenie mięśnia sercowego. Czasem atakują układ nerwowy, rozwijając zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu.

Powikłania mogą przytrafić się każdemu.

 

Ale najczęściej są skutkiem przechodzonej grypy. Nie ma skuteczniejszego lekarstwa na grypę niż wygrzanie się pod kołdrą. Warto sięgnąć po babcine sposoby - gorący rosół z kury, herbatki z czarnego bzu, lipy, maliny, które nie tylko łagodzą dolegliwości, ale także zapobiegają odwodnieniu organizmu i pomagają rozrzedzić wydzielinę gromadzącą się w oskrzelach. Leczenie grypy bez powikłań zwykle trwa 7 dni, ale osłabienie może ciągnąć się kilka tygodni.

Jeśli w porę położysz się do łóżka, masz większą szansę, że przejdziesz grypę bez 33787_lungs.jpgkomplikacji. Na powikłania najbardziej są narażone dzieci, seniorzy, osoby przewlekle chore i z osłabioną odpornością. Osoby te zwykle ciężej chorują.


Grypa może zaostrzyć przebieg chorób przewlekłych, np. astmy oskrzelowej, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności krążenia i nerek. Zwiększa ryzyko udaru mózgu. Zdarza się też odrzucenie przeszczepów, nasilenie choroby Parkinsona, napadów padaczkowych czy objawów chorób psychicznych.


Groźne powikłania


Jeśli objawy grypy utrzymują się, nasilają lub występują dodatkowe dolegliwości, trzeba skonsultować się z lekarzem, by ustalić, czy nie doszło do powikłań. Zwykle powikłania pojawiają się 1-2 tygodnie po wystąpieniu objawów grypy, ale potrafią rozwinąć się dopiero po kilku tygodniach.


Objawy, które zwiastują komplikacje:


Zapalenie zatok


Charakterystyczny dla choroby jest ropny katar trwający miesiącami, rzuty gorączki bez wyraźnego powodu, silny ból głowy nasilający się podczas schylania. Czasem pojawia się uczucie ucisku w okolicy policzków czy obrzęk twarzy poniżej oczodołów.


Zapalenie ucha


Dotkliwy ból, gorączka, pogorszenie słuchu. Gdy wydzieliny ropnej nagromadzi się bardzo dużo, może dojść do samoistnego pęknięcia błony bębenkowej i wycieku ropy z ucha. Przynosi to natychmiastową ulgę, ale niesie ze sobą niebezpieczeństwo ponownego zakażenia, więc trzeba skontaktować się z laryngologiem. Zaniedbana infekcja może spowodować trwałe osłabienie słuchu, zapalenie nerwu twarzowego, nawet opon mózgowych.

 

Zapalenie oskrzeli

Objawem sugerującym, że infekcja zawędrowała do oskrzeli jest męczący kaszel - suchy lub wilgotny, połączony z odkrztuszaniem wydzieliny. Zwykle pojawia się gorączka. Może wystąpić duszność spowodowana zwężeniem oskrzeli w wyniku obrzęku śluzówki. Infekcja czasami skończy się zapaleniem płuc.


Zapalenie płuc


Występuje wysoka gorączka, osłabienie, dreszcze, nasilenie suchego kaszlu, ?granie w 120279203835nqeo.jpgpiersiach" podczas oddychania, czasem bóle w klatce piersiowej, ból brzucha i wymioty, duszność. U osób starszych zapalenie płuc może nie dawać tak wyraźnych objawów. Wtedy mija sporo czasu, zanim zostanie rozpoznane (badanie RTG ujawnia nacieki zapalne w miąższu płucnym). Zapalenie płuc może prowadzić do zmian martwiczych, krwotoków.


Zapalenie mięśnia sercowego


Najczęściej choroba obejmuje cały mięsień sercowy wraz z osierdziem (cienka błona otaczająca serce). Niepokoić powinno stałe zmęczenie i senność, uczucie osłabienia i stany podgorączkowe występujące na przemian z normalną temperaturą ciała. Chory ma krótki oddech, postępującą duszność (najpierw pojawia się w czasie wysiłku, potem w nocy, wreszcie również w dzień podczas odpoczynku), kołatanie i zaburzenie rytmu pracy serca, czasem połączone z zasłabnięciem, omdleniem lub utratą przytomności, ból za mostkiem nasilający się w czasie kaszlu lub połykania. Nieraz pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego przebiega bezobjawowo (tylko od czasu do czasu chory odczuwa dodatkowe skurcze serca), a rozpoznawane są dopiero odległe skutki schorzenia (z powodu zniszczonego mięśnia sercowego wcześniej czy później rozwija się niewydolność krążenia). Wbrew powszechnej opinii z powodu tego powikłania umierają nie tylko seniorzy, ale też ludzie między 20. a 40. rokiem życia, którzy nie mieli czasu wyleczyć grypy.


Zapalenie opon mózgowych


Wysoka gorączka, silne bóle głowy, nudności, tzw. objawy oponowe, czyli sztywność karku (leżąc na plecach, nie możesz przyciągnąć głowy do klatki piersiowej) - to typowe zwiastuny choroby. Potwierdza się ją, badając płyn mózgowo-rdzeniowy. Czasem zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych towarzyszy zapalenie mózgu i/lub rdzenia kręgowego, które trudno leczyć, gdyż leki przeciwwirusowe słabo przenikają do mózgu.


Specjalistyczne leczenie


Grypowe infekcje leczy się objawowo. Chory powinien odpoczywać i unikać stresu, by organizm miał siłę do walki z wirusem. Gdy przyplątały się bakterie, trzeba podać 1007722_yellow_pills_close-up_tabletki.jpgantybiotyk.

Ciężkie powikłania, np. kardiologiczne, neurologiczne czy zapalenie płuc, zwykle wymagają pobytu w szpitalu. Niektórzy chorzy muszą pozostać na oddziale intensywnej terapii. W przypadku pogrypowego bakteryjnego zapalenia płuc, opon mózgowo-rdzeniowych czy serca stosuje się dożylnie duże dawki silnych antybiotyków. Problem w tym, że niektóre bakterie są oporne na leki, np. przeciwko pneumokokom lekarze mają do dyspozycji tylko dwa, trzy antybiotyki. Jeżeli bakterie nie są wrażliwe na żaden lek, wtedy pozostaje wiara w układ odpornościowy wspomagany immunoglobulinami.

Jeżeli pojawiła się duszność, trzeba podać tlen, w przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych stosuje się leki obniżające ciśnienie śródczaszkowe. W razie niewydolności serca pomagają lekarstwa rozszerzające naczynia krwionośne i poprawiające pracę mięśnia sercowego. Czasem konieczne jest wspomaganie krążenia za pomocą specjalnej aparatury. Jeśli dojdzie do poważnej niewydolności, jedyną skuteczną metodą pozostaje transplantacja serca. Jednak niektórych zakażeń w ten sposób nie udaje się pokonać.


Ostatni dzwonek, żeby się zaszczepić


Osoby z grup wysokiego ryzyka oraz małe dzieci powinny się zaszczepić przed sezonem epidemicznym, we wrześniu, październiku, gdy tylko pojawią się nowe szczepionki. Ale można to również zrobić później - w Polsce szczyt zachorowań na grypę przypada między styczniem a marcem. Dorosłym podaje się jedną dawkę. Dzieciom do ósmego roku życia szczepionym po raz pierwszy w życiu - 2 dawki, w odstępie 4 tygodni, starsze dzieci szczepi się tylko raz, nawet wtedy, gdy są szczepione po raz pierwszy. Szczepionka chroni już po 7 dniach od podania przez 12 miesięcy. Przed każdym nowym sezonem grypowym szczepienie trzeba powtórzyć.


Szczepionka przeciw grypie nie zabezpiecza w 100 proc. Może się zdarzyć, że organizm nie wytworzy przeciwciał lub wyprodukuje ich za mało albo zaatakuje nas inny typ wirusa. Jednak w ogromnym stopniu zmniejsza się prawdopodobieństwo wystąpienia choroby, a przypadku zachorowania łagodzi dolegliwości i chroni przed powikłaniami.


Tekst: Magdalena Wróblewska

Konsultacja: lek. med. Elżbieta Płońska, kierownik sekcji nadzoru nad chorobami zakaźnymi w Wojewódzkiej Stacji Epidemiologicznej w Warszawie.

 

Zobacz również

Eskulap - Temida

Hipochondria

"Hipochondria jest to, zgodnie z definicją, chorobliwa, przesadna troskliwość o ...

Eskulap - Temida

Niepełno sprawni stracą pracę bo ...pracują

Eskulap - Temida

Nie lekceważ grypy

Eskulap - Temida

Stres - Twój przyjaciel czy wróg?

Zobacz również

Wieści Famy

Komplementy

Czy wiesz jak mówić komplementy kobiecie? Czy komplementy maja jakiekolwiek znaczenie?Kobiety u...

Wieści Famy

Szkoły dla bezrobotnych

Wieści Famy

Jak rozwiązywać konflikty